| ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ   Bhārata Gaņarājya   [(ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೆಸರು)](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತೀಯ_ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ_ಭಾರತದ_ಹೆಸರು "ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೆಸರು") | |
| --- | --- |
| [Horizontal tricolour flag (deep saffron, white, and green). In the center of the white is a navy blue wheel with ೨೪ spokes.](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚಿತ್ರ:Flag_of_India.svg "Flag of ಭಾರತ")  Flag  [Three lions facing left, right,and toward viewer, atop a frieze containing a galloping horse, a ೨೪-spoke wheel, and an elephant. Underneath is a motto "सत्यमेव जयते".](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚಿತ್ರ:Emblem_of_India.svg "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ of ಭಾರತ")  [ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ_ಚಿಹ್ನೆ "ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ") | |
| **Motto:**"[ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸತ್ಯಮೇವ_ಜಯತೆ "ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ")" ([ಸಂಸ್ಕೃತ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂಸ್ಕೃತ "ಸಂಸ್ಕೃತ"))  "ಸತ್ಯವೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ [[೧]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-1) | |
| **Anthem:** *[ಜನ ಗಣ ಮನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜನ_ಗಣ_ಮನ "ಜನ ಗಣ ಮನ")*[[೨]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-2)[[೩]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-india.gov.in-3)[[೪]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-tatsama-4) "ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ"[[೫]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-FOOTNOTEWolpert20031-5)[[೩]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-india.gov.in-3) | |
| **ರಾಷ್ಟ್ರಗಾನ[[೬]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-6)** *[ವಂದೇ ಮಾತರಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವಂದೇ_ಮಾತರಂ "ವಂದೇ ಮಾತರಂ") ([ಸಂಸ್ಕೃತ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂಸ್ಕೃತ "ಸಂಸ್ಕೃತ"))* ತಾಯಿಯೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ[[೭]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-7) | |
| [Image of globe centered on India, with India highlighted.](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚಿತ್ರ:India_(orthographic_projection).png "ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ") ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ | |
| ರಾಜಧಾನಿ | [ನವದೆಹಲಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ನವದೆಹಲಿ "ನವದೆಹಲಿ") [28°36′50″N 77°12′30″E﻿ / ﻿28.61389°N 77.20833°E﻿ / 28.61389; 77.20833](https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A4&params=28_36_50_N_77_12_30_E_type:city_region:IN) Category: ./ವರ್ಗ:Pages\_using\_gadget\_WikiMiniAtlas |
| Largest city | [ಮುಂಬೈ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಂಬೈ "ಮುಂಬೈ") |
| ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು | ▪ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ: [ಹಿಂದಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದಿ "ಹಿಂದಿ") ಮತ್ತು [ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಆಂಗ್ಲ_ಭಾಷೆ "ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ") |
| Recognised national languages | ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ |
| ಇತರೆ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಭಾಷೆಗಳು | ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೆಯ ಅನುಸೂಚಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಗಳು [ಅಸ್ಸಾಮಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಅಸ್ಸಾಮಿ "ಅಸ್ಸಾಮಿ")• [ಬೆಂಗಾಲಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬೆಂಗಾಲಿ "ಬೆಂಗಾಲಿ")• [ಬೋಡೊ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬೋಡೊ "ಬೋಡೊ")• [ಡೋಗ್ರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಡೋಗ್ರಿ "ಡೋಗ್ರಿ")• [ಗುಜರಾತಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗುಜರಾತಿ "ಗುಜರಾತಿ")• [ಹಿಂದಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದಿ "ಹಿಂದಿ")• [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕನ್ನಡ "ಕನ್ನಡ")• [ಕಾಶ್ಮೀರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕಾಶ್ಮೀರಿ "ಕಾಶ್ಮೀರಿ")• [ಕೋಕ್ ಬರೋಕ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕೋಕ್_ಬೊರೋಕ್_ಭಾಷೆ "ಕೋಕ್ ಬೊರೋಕ್ ಭಾಷೆ")• [ಕೊಂಕಣಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕೊಂಕಣಿ "ಕೊಂಕಣಿ")• [ಮೈಥಿಲಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮೈಥಿಲಿ "ಮೈಥಿಲಿ")• [ಮಲಯಾಳಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಲಯಾಳಂ "ಮಲಯಾಳಂ")• [ಮಣಿಪುರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಣಿಪುರಿ "ಮಣಿಪುರಿ")• [ಮರಾಠಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮರಾಠಿ "ಮರಾಠಿ")• [ಮಿಝೋ](https://kn.wikipedia.org/wiki/Mizo_language?action=edit&redlink=1 "Mizo language")• [ನೇಪಾಳಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ನೇಪಾಳಿ_ಭಾಷೆ "ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ")• [ಒರಿಯಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಒರಿಯಾ "ಒರಿಯಾ")• [ಪಂಜಾಬಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಪಂಜಾಬಿ "ಪಂಜಾಬಿ") •[ಸಂಸ್ಕೃತ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂಸ್ಕೃತ "ಸಂಸ್ಕೃತ")• [ಸಂತಾಲಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂತಾಲಿ_ಭಾಷೆ "ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆ")• [ಸಿಂಧಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಂಧಿ "ಸಿಂಧಿ")• [ತಮಿಳು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ತಮಿಳು "ತಮಿಳು")• [ತೆಲುಗು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ತೆಲುಗು "ತೆಲುಗು")• [ಉರ್ದು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಉರ್ದು "ಉರ್ದು")• ▪447 ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳು |
| ಧರ್ಮ (೨೦೧೧) | - 79.8% [ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದೂ_ಧರ್ಮ "ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ") - 14.2% [ಇಸ್ಲಾಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಇಸ್ಲಾಂ "ಇಸ್ಲಾಂ") - 2.3% [ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕ್ರೈಸ್ತ_ಧರ್ಮ "ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ") - 1.7% [ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಖ್_ಧರ್ಮ "ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ") - 0.7% [ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬೌದ್ಧ_ಧರ್ಮ "ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ") - 0.4% [ಜೈನ ಧರ್ಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜೈನ_ಧರ್ಮ "ಜೈನ ಧರ್ಮ") - 0.23% ಸಂಯೋಜಿತವಲ್ಲದ - 0.65% *ಇತರರು* |
| ಸದಸ್ಯತ್ವ | [ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂಯುಕ್ತ_ರಾಷ್ಟ್ರ_ಸಂಸ್ಥೆ "ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ"), [ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವಿಶ್ವ_ವ್ಯಾಪಾರ_ಸಂಸ್ಥೆ "ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ"), [ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬ್ರಿಕ್ಸ್_ಸಂಘಟನೆ "ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆ"), [ಸಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದಕ್ಷಿಣ_ಏಷ್ಯಾ_ಪ್ರಾದೇಶಿಕ_ಸಹಕಾರ_ಸಂಘಟನೆ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ"), [Shanghai Cooperation Organisation](https://kn.wikipedia.org/wiki/Shanghai_Cooperation_Organisation?action=edit&redlink=1 "Shanghai Cooperation Organisation"), [G4 nations](https://kn.wikipedia.org/wiki/G4_nations?action=edit&redlink=1 "G4 nations"), [Group of Five](https://kn.wikipedia.org/wiki/Group_of_Five?action=edit&redlink=1 "Group of Five"), [G8+5](https://kn.wikipedia.org/wiki/G8+5?action=edit&redlink=1 "G8+5"), [ಜಿ೨೦](https://kn.wikipedia.org/wiki/G20?action=edit&redlink=1 "G20"), [ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌_ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು "ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು") |
| ಸರ್ಕಾರ | [ಸಂಯುಕ್ತ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂಯುಕ್ತ?action=edit&redlink=1 "ಸಂಯುಕ್ತ") [ಗಣತಂತ್ರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗಣತಂತ್ರ "ಗಣತಂತ್ರ") [ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಂಸದೀಯ_ವ್ಯವಸ್ಥೆ "ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ")[[೮]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-8) |
|  | |
| • [ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ "ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ") | [ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದ್ರೌಪದಿ_ಮುರ್ಮು "ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು") |
| • [ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ "ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ") | [ಜಗದೀಪ್ ಧಂಖರ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜಗದೀಪ್_ಧಂಖರ್?action=edit&redlink=1 "ಜಗದೀಪ್ ಧಂಖರ್") |
| • [ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ "ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ") | [ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ನರೇಂದ್ರ_ಮೋದಿ "ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ") |
| • [ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಮುಖ್ಯ_ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು "ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು") | [ಎನ್.ವಿ.ರಮಣ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಎನ್.ವಿ.ರಮಣ?action=edit&redlink=1 "ಎನ್.ವಿ.ರಮಣ") |
|  | |
| ಶಾಸಕಾಂಗ | [ಸಂಸತ್ತು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಸಂಸತ್ತು "ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು") |
| • [Upper house](https://kn.wikipedia.org/wiki/Upper_house?action=edit&redlink=1 "Upper house") | [ರಾಜ್ಯಸಭೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ರಾಜ್ಯಸಭೆ "ರಾಜ್ಯಸಭೆ") |
| • [Lower house](https://kn.wikipedia.org/wiki/Lower_house?action=edit&redlink=1 "Lower house") | [ಲೋಕಸಭೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಲೋಕಸಭೆ "ಲೋಕಸಭೆ") |
| [ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ_ಚಳುವಳಿ "ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ")  [ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಯುನೈಟೆಡ್_ಕಿಂಗ್‌ಡಂ "ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ")‌ನಿಂದ | |
|  | |
| • ಘೋಷಿತ | ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ |
| • [ಗಣರಾಜ್ಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗಣರಾಜ್ಯ "ಗಣರಾಜ್ಯ") | ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ |
|  | |
| Area | |
| • Total | **Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:ConvertIB/data' not found.** ([7th](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_and_dependencies_by_area?action=edit&redlink=1 "List of countries and dependencies by area")) |
| • Water (%) | 9.6 |
| ಜನಸಂಖ್ಯೆ | |
| • 2022 estimate | 1,375,586,000[[೯]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-9) ([2nd](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_and_dependencies_by_population?action=edit&redlink=1 "List of countries and dependencies by population")) |
| • 2011 census | 1,210,854,977[[೧೦]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-10)[[೧೧]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-11) ([2nd](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_and_dependencies_by_population?action=edit&redlink=1 "List of countries and dependencies by population")) |
| • Density | **Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:ConvertIB/data' not found.** ([30th](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_and_dependencies_by_population_density?action=edit&redlink=1 "List of countries and dependencies by population density")) |
| [GDP](https://kn.wikipedia.org/wiki/Gross_domestic_product?action=edit&redlink=1 "Gross domestic product") ([PPP](https://kn.wikipedia.org/wiki/Purchasing_power_parity?action=edit&redlink=1 "Purchasing power parity")) | 2022 estimate |
| • Total | Increase $11.665 trillion[[೧೨]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-imf-12) ([3rd](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_(PPP)?action=edit&redlink=1 "List of countries by GDP (PPP)")) |
| • Per capita | Increase $8,293[[೧೨]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-imf-12) ([127th](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_(PPP)_per_capita?action=edit&redlink=1 "List of countries by GDP (PPP) per capita")) |
| [GDP](https://kn.wikipedia.org/wiki/Gross_domestic_product?action=edit&redlink=1 "Gross domestic product") (nominal) | 2022 estimate |
| • Total | Increase $3.469 trillion[[೧೨]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-imf-12) ([5th](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_(nominal)?action=edit&redlink=1 "List of countries by GDP (nominal)")) |
| • Per capita | Increase $2,466[[೧೨]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-imf-12) ([139th](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_(nominal)_per_capita?action=edit&redlink=1 "List of countries by GDP (nominal) per capita")) |
| [Gini](https://kn.wikipedia.org/wiki/Gini_coefficient?action=edit&redlink=1 "Gini coefficient") (2011) | 35.7[[೧೩]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-13)[[೧೪]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-14) medium |
| [HDI](https://kn.wikipedia.org/wiki/Human_Development_Index?action=edit&redlink=1 "Human Development Index") (2021) | Increase 0.633[[೧೫]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-UNHDR-15) medium · [132nd](https://kn.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_Human_Development_Index?action=edit&redlink=1 "List of countries by Human Development Index") |
| Currency | [ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ರೂಪಾಯಿ "ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ") (₹) ([ಐಎನ್ಆರ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ISO_4217?action=edit&redlink=1 "ISO 4217")) |
| Time zone | [UTC](https://kn.wikipedia.org/wiki/Coordinated_Universal_Time?action=edit&redlink=1 "Coordinated Universal Time")+೫:೩೦ ([ಐಎಸ್‌ಟಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ನಿರ್ದಿಷ್ಟ_ಕಾಲಮಾನ "ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಾನ")) |
| • Summer ([DST](https://kn.wikipedia.org/wiki/Daylight_saving_time?action=edit&redlink=1 "Daylight saving time")) | [UTC](https://kn.wikipedia.org/wiki/Coordinated_Universal_Time?action=edit&redlink=1 "Coordinated Universal Time")+೫:೩೦ (ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ) |
| [Driving side](https://kn.wikipedia.org/wiki/Left-_and_right-hand_traffic?action=edit&redlink=1 "Left- and right-hand traffic") | ಎಡಗಡೆ |
| Calling code | +೯೧ |
| [Internet TLD](https://kn.wikipedia.org/wiki/Country_code_top-level_domain?action=edit&redlink=1 "Country code top-level domain") | [.in](https://kn.wikipedia.org/wiki/.in?action=edit&redlink=1 ".in") |
| **Non-numbered Footnotes:**   - **\*** *Bharat Ganarajya*, that is, the Republic of India in [Hindi](https://kn.wikipedia.org/wiki/Hindi?action=edit&redlink=1 "Hindi"), written in the *[Devanāgarī](https://kn.wikipedia.org/wiki/Devanāgarī?action=edit&redlink=1 "Devanāgarī")* script. See also [other official names](https://kn.wikipedia.org/wiki/Official_names_of_India?action=edit&redlink=1 "Official names of India") - **‡** This is the figure as per the [United Nations](https://kn.wikipedia.org/wiki/United_Nations?action=edit&redlink=1 "United Nations") though the Indian government lists the total area as ೩,೨೮೭,೨೬೦ square kilometres.[[೧೬]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-16) | |

Category: ./ವರ್ಗ:Pages\_using\_infobox\_country\_with\_unknown\_parameters#electricityಭಾರತ
Category: ./ವರ್ಗ:Pages\_using\_infobox\_country\_with\_unknown\_parameters#denonymಭಾರತ
Category: ./ವರ್ಗ:Pages\_using\_infobox\_country\_or\_infobox\_former\_country\_with\_the\_symbol\_caption\_or\_type\_parameters#Tಭಾರತ

**ಭಾರತ**, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ **ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ**, ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ **(India),** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ [ಏಷ್ಯಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಏಷ್ಯಾ "ಏಷ್ಯಾ")ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ. [ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತೀಯ_ಉಪಖಂಡ "ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ")ದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ೧೩೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (೨೦೧೮ ಅಂದಾಜು) ಒಟ್ಟು ೮೦೦ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ,ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [ಪಾಕಿಸ್ತಾನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಪಾಕಿಸ್ತಾನ "ಪಾಕಿಸ್ತಾನ"), ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ [ಚೀನಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚೀನಾ "ಚೀನಾ"),[ನೇಪಾಳ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ನೇಪಾಳ "ನೇಪಾಳ") ಹಾಗೂ [ಭೂತಾನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭೂತಾನ "ಭೂತಾನ"), ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [ಮಯನ್ಮಾರ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಯನ್ಮಾರ್ "ಮಯನ್ಮಾರ್") ಹಾಗೂ [ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ "ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ") ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ [ಶ್ರೀಲಂಕಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಶ್ರೀಲಂಕಾ "ಶ್ರೀಲಂಕಾ"), [ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ "ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್") ನಂತಹ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತ ದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆಯ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳಾದ [ಹಿಂದೂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದೂ "ಹಿಂದೂ"), [ಬೌದ್ಧ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬೌದ್ಧ "ಬೌದ್ಧ"), [ಜೈನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜೈನ "ಜೈನ") ಮತ್ತು [ಸಿಖ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಖ್ "ಸಿಖ್") ಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಝೊರಾಷ್ಟ್ರಿಯನಿಜ಼ಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಕ್ರಿ.ಶ ೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿಸಿವೆ. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಗೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅನೇಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು.

## ಹೆಸರಿನ ಉಗಮ

**ಭಾರತ** ಎಂಬ ಹೆಸರು ["ಭರತವರ್ಷ"](https://kn.wikipedia.org/wiki/"ಭರತವರ್ಷ"?action=edit&redlink=1 "\"ಭರತವರ್ಷ\"") ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉಗಮಗೊಂಡದ್ದು. ಪುರಾತನ ಪೌರಾಣಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ವೃಷಭದೇವನ ಮಗ ಭರತ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಮಹಾರಾಜ ದುಶ್ಯಂತನ ಪುತ್ರನಾದ ಭರತ ಮಹಾರಾಜನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದು. "ಇಂಡಿಯಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರು [ಸಿಂಧೂ ನದಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಂಧೂ_ನದಿ "ಸಿಂಧೂ ನದಿ")ಯ ಪರ್ಷಿಯನ್ ರೂಪಾಂತರ "ಇಂಡಸ್" ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿರುವ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು [ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ?action=edit&redlink=1 "ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ") ಕೂಡ ಒಂದು.

## ಚರಿತ್ರೆ

:   *ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: [ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಇತಿಹಾಸ "ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ")*

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಯ ಮೊದಲ ಕುರುಹುಗಳೆಂದರೆ ಈಗಿನ [ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಧ್ಯ_ಪ್ರದೇಶ "ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ") ರಾಜ್ಯದ ಬಿಂಭೇಟ್ಕಾದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಶಿಲಾಯುಗದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು. ಸುಮಾರು ೯೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಕುರುಹುಗಳು ಕಂಡು ಬಂದು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೨೬೦೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೯೦೦ ರ ವರೆಗೆ [ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರೀಕತೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಂಧೂತಟದ_ನಾಗರೀಕತೆ "ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆ") ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.
ನಂತರ [ವೇದ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವೇದ "ವೇದ")ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ [ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದೂ_ಧರ್ಮ "ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ") ಬೆಳೆಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳು ಸಹ ಉಗಮಗೊಂಡವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫೦೦ ರ ನಂತರ ಅನೇಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಲಾರಂಭಿಸಿದವು. [ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮೌರ್ಯ_ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ "ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ") ಭಾರತವನ್ನು ಸರಿ ಸುಮಾರಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ. ನಂತರ [ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗುಪ್ತ_ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ "ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ") ಭಾರತದ "ಸುವರ್ಣ ಯುಗ"ದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸಾಧಿಸಿತು.
ಎರಡನೆಯ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರಾಜರ ದಾಳಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವು. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್, ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು, [ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮೊಘಲ್_ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ "ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ")).
೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆದು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಇವರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ೧೮೫೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ [ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಪ್ರಥಮ_ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ_ಸಂಗ್ರಾಮ "ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ")ದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವು. ಇದರ ನಂತರ ನೇರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸಾಗಿತು.
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ [ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ_ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ_ಚಳುವಳಿ "ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ") ಆರಂಭವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರ ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ೧೯೭೫ ರಿಂದ ೭೭(77) ರ ವರೆಗೆ [ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಇಂದಿರಾ_ಗಾಂಧಿ "ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ")ಯವರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ೯೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ ನೀತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.

## ಭೂಗೋಳ

ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು:

- [ಹಿಮಾಲಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಮಾಲಯ "ಹಿಮಾಲಯ") ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ
- ಉತ್ತರದ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶ
- [ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಥಾರ್_ಮರುಭೂಮಿ "ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ")
- [ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದಖನ್_ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ "ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ")

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ [ಸಿಂಧೂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಂಧೂ_ನದಿ "ಸಿಂಧೂ ನದಿ"), [ಗಂಗಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗಂಗಾ "ಗಂಗಾ"), [ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ "ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ"), [ಯಮುನಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಯಮುನಾ "ಯಮುನಾ"), [ನರ್ಮದಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ನರ್ಮದಾ "ನರ್ಮದಾ"), [ಗೋದಾವರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗೋದಾವರಿ "ಗೋದಾವರಿ"), [ಕೃಷ್ಣಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕೃಷ್ಣಾ "ಕೃಷ್ಣಾ"), [ಕಾವೇರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕಾವೇರಿ "ಕಾವೇರಿ").

## ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು

:   *ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: [ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ರಾಜ್ಯಗಳು_ಮತ್ತು_ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ_ಪ್ರದೇಶಗಳು "ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು")*

ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು (ಅಧಿಕೃತ)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿ** | ಹುಲಿ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಕ್ಕಿ** | ನವಿಲು |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಾಣಿ** | ಆನೆ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ** | ಆಲದ ಮರ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಷ್ಪ** | ಕಮಲ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಈಜು**ವ **ಕಡಲ ಸಸ್ತನಿ** | ಡಾಲ್ಫಿನ್ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರೀಸೃಪ** | ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆ ಸಸ್ತನಿ** | ಹನುಮಾನ್ ಲಂಗೂರ್ |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ್ಣು** | ಮಾವು |  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ** | ಗಂಗಾ |  |
|

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/kn/thumb/5/5d/IndiaTest.png/250px-IndiaTest.png)](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚಿತ್ರ:IndiaTest.png)

ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆ

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/kn/2/24/IndiaNumbered.png)](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚಿತ್ರ:IndiaNumbered.png)

ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು

ಭಾರತವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

#### ರಾಜ್ಯಗಳು

1. [ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಆಂಧ್ರ_ಪ್ರದೇಶ "ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ")
2. [ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಅರುಣಾಚಲ_ಪ್ರದೇಶ "ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ")
3. [ಅಸ್ಸಾಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಅಸ್ಸಾಂ "ಅಸ್ಸಾಂ")
4. [ಬಿಹಾರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬಿಹಾರ "ಬಿಹಾರ")
5. [ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ "ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ")
6. [ಗೋವಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗೋವಾ "ಗೋವಾ")
7. [ಗುಜರಾತ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಗುಜರಾತ್ "ಗುಜರಾತ್")
8. [ಹರಿಯಾಣ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹರಿಯಾಣ "ಹರಿಯಾಣ")
9. [ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಮಾಚಲ_ಪ್ರದೇಶ "ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ")
10. [ಜಾರ್ಖಂಡ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜಾರ್ಖಂಡ್ "ಜಾರ್ಖಂಡ್")
11. [ಕರ್ನಾಟಕ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕರ್ನಾಟಕ "ಕರ್ನಾಟಕ")
12. [ಕೇರಳ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕೇರಳ "ಕೇರಳ")
13. [ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ "ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ")
14. [ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ "ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ")
15. [ಮಣಿಪುರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಣಿಪುರ "ಮಣಿಪುರ")
16. [ಮೇಘಾಲಯ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮೇಘಾಲಯ "ಮೇಘಾಲಯ")
17. [ಮಿಝೋರಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮಿಝೋರಂ "ಮಿಝೋರಂ")
18. [ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್")
19. [ಒಡಿಶಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಒಡಿಶಾ "ಒಡಿಶಾ")
20. [ಪಂಜಾಬ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಪಂಜಾಬ್ "ಪಂಜಾಬ್")
21. [ರಾಜಸ್ಥಾನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ರಾಜಸ್ಥಾನ "ರಾಜಸ್ಥಾನ")
22. [ಸಿಕ್ಕಿಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಕ್ಕಿಂ "ಸಿಕ್ಕಿಂ")
23. [ತಮಿಳುನಾಡು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ತಮಿಳುನಾಡು "ತಮಿಳುನಾಡು")
24. [ತೆಲಂಗಾಣ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ತೆಲಂಗಾಣ "ತೆಲಂಗಾಣ")
25. [ತ್ರಿಪುರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ತ್ರಿಪುರ "ತ್ರಿಪುರ")
26. [ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಉತ್ತರ_ಪ್ರದೇಶ "ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ")
27. [ಉತ್ತರಾಖಂಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಉತ್ತರಾಖಂಡ "ಉತ್ತರಾಖಂಡ")
28. [ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಪಶ್ಚಿಮ_ಬಂಗಾಳ "ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ")

#### ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು

1. [ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಅಂಡಮಾನ್_ಮತ್ತು_ನಿಕೋಬಾರ್_ದ್ವೀಪಗಳು "ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು")
2. [ಚಂಡೀಗಢ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚಂಡೀಗಢ "ಚಂಡೀಗಢ")
3. [ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದಾದ್ರಾ_ಮತ್ತು_ನಗರ್_ಹವೇಲಿ_ಮತ್ತು_ದಮನ್_ಮತ್ತು_ದಿಯು "ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು")
4. [ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜಮ್ಮು_ಮತ್ತು_ಕಾಶ್ಮೀರ "ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ")
5. [ಲಡಾಖ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಲಡಾಖ್ "ಲಡಾಖ್")
6. [ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ "ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ")
7. [ದೆಹಲಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದೆಹಲಿ "ದೆಹಲಿ")ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ
8. [ಪುದುಚೇರಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಪುದುಚೇರಿ "ಪುದುಚೇರಿ")

## ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

:   *ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: [ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಆರ್ಥಿಕ_ವ್ಯವಸ್ಥೆ "ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ")*

ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದ್ದು,[[೧೭]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-17) ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಮೂರನೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಸರಾಸರಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯ ಸುಮಾರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೧,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ ಕೃಷಿ, ಬಟ್ಟೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಚಲನ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಲಕ್ಷ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ದೇಶ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, [ರಷ್ಯಾ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ರಷ್ಯಾ "ರಷ್ಯಾ"), ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು

ಭಾರತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳೆಂದರೆ [ಮುಂಬಯಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಂಬಯಿ "ಮುಂಬಯಿ"), [ದೆಹಲಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದೆಹಲಿ "ದೆಹಲಿ"), [ಬೆಂಗಳೂರು](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬೆಂಗಳೂರು "ಬೆಂಗಳೂರು"), ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಮತ್ತು [ಚೆನೈ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಚೆನ್ನೈ "ಚೆನ್ನೈ")
ಭಾರತದ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. ೬೪.೮.
ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಹೀಗಿದೆ: [ಹಿಂದೂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹಿಂದೂ "ಹಿಂದೂ") (೮೦.೫ %), [ಮುಸ್ಲಿಮ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಸ್ಲಿಮ್ "ಮುಸ್ಲಿಮ್") (೧೩.೪ %), [ಕ್ರೈಸ್ತ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಕ್ರೈಸ್ತ "ಕ್ರೈಸ್ತ") (೨.೩೩ %), [ಸಿಖ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಸಿಖ್ "ಸಿಖ್") (೧.೮೪ %), [ಬೌದ್ಧ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಬೌದ್ಧ "ಬೌದ್ಧ") (೦.೭೬ %), [ಜೈನ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜೈನ "ಜೈನ") (೦.೪ %). ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ ಯಹೂದಿ, ಪಾರ್ಸಿ, ಅಹ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಬಹಾ-ಈ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಾ ಬಳಗಗಳೆಂದರೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ [ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾ ಬಳಗ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಇಂಡೋ_-_ಆರ್ಯನ್_ಭಾಷೆಗಳು "ಇಂಡೋ - ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು") ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಬಳಗ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ದ್ರಾವಿಡ_ಭಾಷೆಗಳು "ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು"). ಭಾರತ ೨೨ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

### ೧೯೦೧ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಗಣತಿ

---

1901 ಮತ್ತು ನಂತರದ [ಜನಗಣತಿ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಜನಗಣತಿ "ಜನಗಣತಿ")

| ಇಸವಿ | ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ | ಗ್ರಾಮೀಣ | ನಗರ : | ಶೇಕಡವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದರ ಏರಿಕೆ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1901 | 238,396,327 | 212,544,454 | 25,851,573 |  |
| 1911 | 252,093,390 | 226,151,757 | 25,941,633 |  |
| 1921 | 251,351,213- | 223,235,043- | 28,086,170 |  |
| 1931 | 278,977,238 | 245,521,249 | 33,455,686 |  |
| 1941 | 318,660,580 | 275,507,283 | 44,153,297 |  |
| 1951 | 362,088,090- | 298,644,381- | 62,443,709 |  |
| 1961 | 439,234,771 | 360,298,168- | 78,936,603 | 21.6% |
| 1971 | 548,159,652 | 439,045,675 | 109,113,677 | 24.8% |
| 1981 | 683,329,097 | 623,866,550- | 159,462,547 | 24.7% |
| 1991 | 846,302,688 | 628,691,676 | 217,611,012 | 23.9% |
| 2001 | 1,028737,436 | 742,490,639 | 386,119,689 | 21.5% |
| 2011 | 1,21,01,93,422 | 83,30,87,662 | 37,71,05,760 | 17.6%//68.84 ಗ್ರಾಮ //31.16ನಗರ |
| 2011 | 1,21,01,93,422 | 62,37,24,248; ಪುರುಷರು | 58,64,69,174 ಮಹಿಳೆಯರು | 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 943-ಮಹಿಳೆಯರು |

### 2011 ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು

| ಇಸವಿ | ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ | ಏರಿಕೆ |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | 1,210,193,422 | 17.6% |  |

### ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕೆ

---

- ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕೆ :
- 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಗೊಂಡಾಗ ವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 350 ಮಿಲಿಯನ್. (35 ಕೋಟಿ) 1947 ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 4.26 ಮಿಲಿಯನ್ +3.40ಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ =(7ಕೋಟಿ 66 ಲಕ್ಷ)
- 1947 ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪಶ್ಚಿಮ + ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ :76 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 3400000 ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 42600000
- 1967 ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪಶ್ಚಿಮ + ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ :94 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 43000000 ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 51000000
- 2011 / 2012 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 331 ಮಿಲಿಯನ್ :(33 ಕೋಟಿ 10ಲಕ್ಷ )
- ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (170,000000) 180440005; ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (ಹಿಂದಿನ ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) 161,083,804/ 161083804
- 1947ವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 350,000,000 (35ಕೋಟಿ)
- 2011 (ವಿಭಜಿತ) ಈಗಿನ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 121,01,93,422 (121 ಕೋಟಿ).

## ದೇಶದ ಮೂರನೇ ಸಿರಿವಂತ ನಗರ

- 27 Feb, 2017
- ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರಿ ಮುಂಬೈ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ದೆಹಲಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

- ಮುಂಬೈನ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೊತ್ತ ರೂ.54.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ. ಇನ್ನು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಪತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂ.29.9 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ರೂ.21.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೆಲ್ತ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ 2016ನೇ ಸಾಲಿನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ.

### ವಲಸೆ

- ಸ್ವದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸಿರಿವಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ ಆಗಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 82 ಸಾವಿರ, ಅತಿ ಸಿರಿವಂತರು ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸೆ ಹೋದ ಮೊದಲ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಇದೆ.
- ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 6 ಸಾವಿರ ಸಿರಿವಂತರು ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2015ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 4 ಸಾವಿರ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2016ರಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋದ ಸಿರಿವಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

### ಶತ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿಗಳು

- ೧೦ ಲಕ್ಷ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ನಿಂದ 100 ಕೋಟಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ವರೆಗೆ (ಸುಮಾರು ₹ 6.6 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹ 6.6 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ) ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಮಿಲಿಯನೇರ್ ಅಥವಾ ಶತ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿ ಎಂದು ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೆಲ್ತ್‌ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 100 ಕೋಟಿ ಅಮರಿಕನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ (ಸು. ₹ 6.6 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ) ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದವರನ್ನು ಬಿಲಿಯನೇರ್‌ ಅಥವಾ ಸಹಸ್ರ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.[[೧೮]](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_note-18)

## ರಾಜಕೀಯ

### ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೧೯/2019ರ ವರೆಗಿನ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಸಾರಾಂಶ

**ದಪ್ಪಗಿನ ಅಕ್ಷರ**

| ವರ್ಷ | ಕಾಂಗ್ರೆಸ್.ಸ್ಥಾನ-> | .ಶೇಕಡ ಓಟು-> | ಹೆಚ್ಚು/ಕಡಿಮೆ | ಯು.ಪಿ.ಎ. | ಬಿ ಜೆ ಪಿ.ಸ್ಥಾನ-> | ಶೇಕಡ ಓಟು-> | ಹೆಚ್ಚು/ಕಡಿಮೆ. | +/-% | ಎನ್.ಡಿ.ಎ | ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1998 | 141 | 25.82% | - ೧ | 26.14% (26.42) | 182 | :25.59% | +25 | --- | 37.21%(46.61) | ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ |
| 1999(0 | 114 | -- | -27 | Utd. Ft 28.30% | 182 | -- | -- | -- | 269+29 TDP;37.06% | ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ |
| 2004 | 145 | 26.53% | 31:+7.1% | 218+117 /35.4% | 138 | 22.16% | -44 | -3.76% | ಎನ್.ಡಿ.ಎ(-89: 33.3%) | ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ |
| 2009 | 206 +2 | 28.55% | +80:2.೦2% | 262 +63 ಇತರೆ (37.22%) | 116 | 18.80% | -22 | -3.36% | ಎನ್.ಡಿ.ಎ:159:24.63% (:-4.88%) | ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ |
| 2009-> | ಕಾಂ:ಪಡೆ ದ ಓಟು | 153482356 | -- | ಬಿಜೆಪಿ ಪಡೆದ ಓಟು | 102689312 | -- | -- | -- | -- |
| 2014 1 | 44 | 19.4 | -9.2 | 58 | 283 | 31.2 | 116+167 | +12.4 | ಎನ್.ಡಿಎ.283+54=337 | ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ |
| 2019 | 52 | 19.01% | +6 | 91 | 303 | 37.36 | 383+20 | +6.6 | ಎನ್.ಡಿ.ಎ. 303+50=353 | ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ |

## ನೋಡಿ

- [ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಇತಿಹಾಸ "ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ")
- [ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ_ಗಣರಾಜ್ಯದ_ಇತಿಹಾಸ "ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ")
- [೨೦೧೪ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ](https://kn.wikipedia.org/wiki/೨೦೧೪_ಭಾರತದ_ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ_ಲೋಕಸಭಾ_ಚುನಾವಣೆ_ಮತ್ತು_ಫಲಿತಾಂಶ "೨೦೧೪ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ")
- [ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲ ೨೦೧೪](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಕೇಂದ್ರ_ಮಂತ್ರಿ_ಮಂಡಲ_೨೦೧೪ "ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲ ೨೦೧೪")
- [ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ, ೨೦೦೯](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ_ಚುನಾವಣೆ,_೨೦೦೯?action=edit&redlink=1 "ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ, ೨೦೦೯")
- [೨೦೦೯ರ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/೨೦೦೯ರ_ಭಾರತದ_ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ_ಚುನಾವಣೆ "೨೦೦೯ರ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ")
- [ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತದ_ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ_ಬೆಳವಣಿಗೆ "ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ")
- [ಲೋಕಸಭೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಲೋಕಸಭೆ "ಲೋಕಸಭೆ")
- [ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಟೆಲಿಗ್ರಾಂಗೆ_ವಿದಾಯ "ಟೆಲಿಗ್ರಾಂಗೆ ವಿದಾಯ")-[ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ "ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ")
- [ರಾಜ್ಯಸಭೆ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ರಾಜ್ಯಸಭೆ "ರಾಜ್ಯಸಭೆ")
- [ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕೀಸ್ತಾನಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯ ಬಲ](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ_ಮತ್ತು_ಪಾಕೀಸ್ತಾನಗಳ_ಆರ್ಥಿಕ_ಬಲ_ಮತ್ತು_ಸೈನ್ಯ_ಬಲ "ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕೀಸ್ತಾನಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯ ಬಲ")

## ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ

- [ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ ಭಾರತ, ಈಗ ವಿಶ್ವದ 6ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ;11 Jul 2018](http://www.kannadaprabha.com/business/india-becomes-worlds-6th-largest-economy/319964.html) [Archived](https://web.archive.org/web/20180711122704/http://www.kannadaprabha.com/business/india-becomes-worlds-6th-largest-economy/319964.html) 11 July 2018[Date mismatch] [ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವೇಬ್ಯಾಕ್_ಮೆಷಿನ್ "ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್") ನಲ್ಲಿ.
  Category: ./ವರ್ಗ:Webarchive\_template\_warnings
  Category: ./ವರ್ಗ:ವೆಬ್\_ಆರ್ಕೈವ್\_ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ\_ವೇಬ್ಯಾಕ್\_ಕೊಂಡಿಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

1. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-1) <http://www.india.gov.in/knowindia/state_emblem.php>
2. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-2) ["National Portal of India"](http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php).
3. [1](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-india.gov.in_3-0) [2](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-india.gov.in_3-1) ["National Symbols | National Portal of India"](https://web.archive.org/web/20170204121208/https://india.gov.in/india-glance/national-symbols). India.gov.in. Archived from [the original](https://india.gov.in/india-glance/national-symbols) on 4 February 2017. Retrieved 1 March 2017. "The National Anthem of India Jana Gana Mana, composed originally in Bengali by Rabindranath Tagore, was adopted in its Hindi version by the Constituent Assembly as the National Anthem of India on 24 January 1950."
4. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-tatsama_4-0) ["National anthem of India: a brief on 'Jana Gana Mana'"](https://web.archive.org/web/20190417194530/https://www.news18.com/news/india/national-anthem-of-india-a-brief-on-jana-gana-mana-498576.html). [News18](https://kn.wikipedia.org/wiki/News18_India?action=edit&redlink=1 "News18 India"). Archived from [the original](https://www.news18.com/news/india/national-anthem-of-india-a-brief-on-jana-gana-mana-498576.html) on 17 April 2019. Retrieved 7 June 2019.
5. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-FOOTNOTEWolpert20031_5-0) [Wolpert 2003](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#CITEREFWolpert2003), p. 1. sfn error: no target: CITEREFWolpert2003 ([help](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವರ್ಗ:Harv_and_Sfn_template_errors?action=edit&redlink=1 "ವರ್ಗ:Harv and Sfn template errors"))
   Category: ./ವರ್ಗ:Harv\_and\_Sfn\_no-target\_errors
6. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-6) <http://parliamentofindia.nic.in/ls/debates/vol12p1.htm>
7. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-7) ["National Portal of India"](https://web.archive.org/web/20080323163528/http://india.gov.in/knowindia/national_song.php). Archived from [the original](http://india.gov.in/knowindia/national_song.php) on 2008-03-23. Retrieved 2009-07-22.
8. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-8) ["National Portal of India"](http://india.gov.in/knowindia/india_at_a_glance.php).
9. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-9) [*Population Projections for India and States, 2011–2036*](https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/population-projections-for-india-and-states-2011-2036/) (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2020-07-01.
   Category: ./ವರ್ಗ:CS1\_ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language\_sources\_(en)
10. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-10) ["Population Enumeration Data (Final Population)"](https://web.archive.org/web/20160522213913/https://www.censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html). *2011 Census Data*. [Office of the Registrar General & Census Commissioner, India](https://kn.wikipedia.org/wiki/Registrar_General_and_Census_Commissioner_of_India?action=edit&redlink=1 "Registrar General and Census Commissioner of India"). Archived from [the original](https://www.censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html) on 22 May 2016. Retrieved 17 June 2016.
11. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-11) ["A – 2 Decadal Variation in Population Since 1901"](https://web.archive.org/web/20160430213141/https://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A-2_Data_Tables/00%20A%202-India.pdf) (PDF). *2011 Census Data*. [Office of the Registrar General & Census Commissioner, India](https://kn.wikipedia.org/wiki/Registrar_General_and_Census_Commissioner_of_India?action=edit&redlink=1 "Registrar General and Census Commissioner of India"). Archived from [the original](https://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A-2_Data_Tables/00%20A%202-India.pdf) (PDF) on 30 April 2016. Retrieved 17 June 2016.
12. [1](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-imf_12-0) [2](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-imf_12-1) [3](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-imf_12-2) [4](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-imf_12-3) ["World Economic Outlook Database: October 2022"](https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=534,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PPPSH,&sy=2020&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1). *Imf*. [International Monetary Fund](https://kn.wikipedia.org/wiki/International_Monetary_Fund?action=edit&redlink=1 "International Monetary Fund"). October 2022. Retrieved 11 October 2022.
13. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-13) ["Gini Index coefficient"](https://web.archive.org/web/20210707032440/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison). *[The World Factbook](https://kn.wikipedia.org/wiki/The_World_Factbook?action=edit&redlink=1 "The World Factbook")*. [Central Intelligence Agency](https://kn.wikipedia.org/wiki/Central_Intelligence_Agency?action=edit&redlink=1 "Central Intelligence Agency"). Archived from [the original](https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison) on 7 July 2021. Retrieved 10 July 2021.
14. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-14) ["Gini index (World Bank estimate) – India"](https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=IN). [World bank](https://kn.wikipedia.org/wiki/World_bank?action=edit&redlink=1 "World bank").
15. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-UNHDR_15-0) ["Human Development Report 2021/2022"](https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf) (PDF) (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). [United Nations Development Programme](https://kn.wikipedia.org/wiki/United_Nations_Development_Programme?action=edit&redlink=1 "United Nations Development Programme"). 8 September 2022. Retrieved 8 September 2022.
    Category: ./ವರ್ಗ:CS1\_ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language\_sources\_(en)
16. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-16) ["About this Collection | Country Studies | Digital Collections | Library of Congress"](http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/India.pdf) (PDF).
17. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-17) [India's economy is growing faster: 26 June 2015](http://money.cnn.com/2015/04/14/investing/india-economy-fastest-growing/) [Archived](https://web.archive.org/web/20150619181549/http://money.cnn.com/2015/04/14/investing/india-economy-fastest-growing/) 19 June 2015[Date mismatch] [ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವೇಬ್ಯಾಕ್_ಮೆಷಿನ್ "ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್") ನಲ್ಲಿ.
    Category: ./ವರ್ಗ:Webarchive\_template\_warnings
    Category: ./ವರ್ಗ:ವೆಬ್\_ಆರ್ಕೈವ್\_ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ\_ವೇಬ್ಯಾಕ್\_ಕೊಂಡಿಗಳು
    (English)
18. [↑](https://kn.wikipedia.org/wiki/ಭಾರತ#cite_ref-18) [ದೇಶದ ಮೂರನೇ ಸಿರಿವಂತ ನಗರ ಬೆಂಗಳೂರು;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;27 Feb, 2017](http://www.prajavani.net/news/article/2017/02/27/474496.html)

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

Category: ./ವರ್ಗ:Pages\_using\_div\_col\_with\_unknown\_parameters#1%20=%202ಭಾರತ

- [ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣಗಳು](http://goidirectory.nic.in/)
- [ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ](http://pmindia.nic.in/)
- [ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು](http://presidentofindia.nic.in/)
- [ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು](http://parliamentofindia.nic.in/)
- [ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ](http://mod.nic.in/)
- [ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ](http://www.censusindia.net/)
- [ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ](http://supremecourtofindia.nic.in/)
- [ವಿದೇಶ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ](http://www.mea.gov.in/)
- [ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ](http://www.eci.gov.in/)
- [ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಿಭಾಗ](http://www.doe.gov.in/)
- [ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ](http://www.tourismofindia.com/)
- [**ಶಿಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ**](http://www.education.nic.in/) [Archived](https://web.archive.org/web/20120223024200/http://www.education.nic.in/) 2012-02-23 [ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್](https://kn.wikipedia.org/wiki/ವೇಬ್ಯಾಕ್_ಮೆಷಿನ್ "ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್") ನಲ್ಲಿ.
  Category: ./ವರ್ಗ:ವೆಬ್\_ಆರ್ಕೈವ್\_ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ\_ವೇಬ್ಯಾಕ್\_ಕೊಂಡಿಗಳು

Category: ./ವರ್ಗ:Pages\_needing\_interwikilinks
Category: ./ವರ್ಗ:ಭಾರತ#%20
Category: ./ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ\_ಖಂಡದ\_ದೇಶಗಳು
Category: ./ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು
Category: ./ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ\_ಏಷ್ಯಾ
Category: ./ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ\_ಉಪಖಂಡ
